I. Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur.
Konstitusiya
Поиск терминов в глоссарии (разрешены регулярные выражения)
Термин Определение
Arxeoloji abidələr

İnsanın fəaliyyəti ilə əlaqədar yer altında olan maddi mədəniyyət nümunələri, o cümlədən ibtidai insan düşərgələri və yaşayış məskənləri, qədim qəbiristanlar, müdafiə sistemləri və istehkamlar, ziyarətgahlar, hər cür qədim əşyalar, dini və xatirə abidələri, qaya və daşüstü təsvirlər və yazılar, qədim mədən istismar izləri, əmək alətləri, istehsalat kürələri, qədim yollar, körpü qalıqları, arxlar, ovdan və kəhrizlər, su kəmərləri, kürəbəndlər və s.

Arxiv

Arxiv sənədlərinin məcmusu, onların komplektləşdirilməsini, uçotunu, mühafizəsini və istifadəsini həyata keçirən arxivtəşkilatları və ya idarələrin, müəssisələrin struktur bölmələri. yığılmış, uzun müddət ərzində saxlanılmalı olan sənədlərin məcmusudur

Arxiv fondu

Tarixi və məntiqi baxımdan bir-biri ilə bağlı olan arxiv sənədlərinin məcmusu.

Arxiv işi

Arxivlərin komplektləşdirilməsi, mühafizəsi, uçotu və arxiv xidmətinin təşkili.

Arxiv sənədi

Mühafizə edilən və ya edilməli olan, informasiya daşıyıcısının növündən asılı olmayaraq dövlət, cəmiyyət və ya öz mülkiyyətçisi üçün tarixi, elmi, mədəni əhəmiyyət kəsb edən sənəd.

Arxiv sənədlərinin daimi mühafizəsi

Həmin sənədlərin arxivdə, muzeydə və kitabxanada müddətsiz mühafizəsi.

Arxiv sənədlərinin mülkiyyətçisi

Arxiv sənədləri üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam hüququna malik olan subyekt.

Arxiv sənədlərinin müvəqqəti mühafizəsi

Dövlət və yerli özünüidarə orqanları, dövlət idarə, müəssisə və təşkilatları tərəfindən arxiv sənədlərinin nəzərdə tutulmuş müddətdə mühafizəsi.

Arxiv sənədlərinin sahibi

Arxiv sənədlərinə sahiblik və istifadə hüququnu tam həcmdə, onlar üzərində sərəncamı qanunvericilikdə müəyyən olunmuş həddə həyata keçirən subyekt.

Aşağı Salınmış İxrac Qiyməti

ixrac edilən mala, onun dünya bazarında rəqabət qiymətini artırmaq məqsədi ilə oxşar məhsula, yaxud məmulata daxili qiymətdən aşağı qoyulmuş müqavilə qiyməti.

Aşağı Salınmış İxrac Qiyməti

ixrac edilən mala, onun dünya bazarında rəqabət qiymətini artırmaq məqsədi ilə oxşar məhsula, yaxud məmulata daxili qiymətdən aşağı qoyulmuş müqavilə qiyməti.

Asılı Tələb

müəyyən növ məhsula olan elə tələbdir ki, o daha “yüksək səviyyəli” məhsula tələbdən asılıdır və onun tərkib hissəsidir.

Asılı təsərrüfat cəmiyyəti

Təsərrüfat cəmiyyəti o halda asılı cəmiyyət sayılır ki, məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin nizamnamə kapitalının iyirmi faizindən çoxu və ya səhmdar cəmiyyətinin səsvermə hüququ verən səhmlərinin iyirmi faizindən çoxu digər (üstün, iştirakçı) ortaqlığa və ya cəmiyyətə mənsub olur.

Asılılıq Əmsalı

müəssisənin uzunmüddətli borclarının təhlilində istifadə olunur və aşağıdakı düsturla hesablanır: 1) A= (S+E) x 100% / P A – asılılıq əmsalı, S – adi səhmlər, E – ehtiyat fondları, P – prioritet kapital. Bu rəqəm 100%-dən az olarsa müəssisə az asılı, 100%-ə bərabər olarsa neytral, 100%-dən çox olarsa tam asılı kimi səciyyələndirilir. 2) A= U x 100% / P A – asılılıq əmsalı, U – uzunmüddətli kapital, P – prioritet kapital. Bu halda asılılıq əmsalı 50%-dən az olduqda müəssisə az asılı, 50%-ə bərabər olduqda neytral, çox olduqda isə tam asılı kimi xarakterizə olunur. Asılılıq əmsalı böyük olduqda müəssisənin borc alması çətinləşir.

Aşınma

binaların, avadanlığın onlardan istehsalatda istifadə nəticəsində köhnəlməsi. 

Go to top